Sıkça Sorulan Sorular

Varantların opsiyonlardan farkı nedir?

Opsiyonlar iki taraf arasında yapılmış sözleşmelerdir. Varantlar ise menkul kıymet niteliğindeki sermaye piyasası aracıdır. Varantlar ödünç işleme ve açığa satışa konu olamamaktadır. Varantlarda sadece ihraççı kurum ihraç yapmaktadır. Bu sebeple, yatırımcılar kısa pozisyona geçememektedir. Dolayısıyla yatırımcılar için opsiyonlarda olduğu gibi teminatlandırma gerekmemektedir.

Varantın avantajları nelerdir?

  • Limitli zarar, limitsiz kar: Yatırım kuruluşu varantları hak verir, yükümlülük vermez. Kar piyasa fiyatına bağlı olarak sınırsızdır. Zarar ödenen prim ile sınırlıdır.
  • Uzun opsiyon stratejilerine imkan verir Opsiyon alınarak oluşturulabilecek stratejiler varantlar kullanılarak gerçekleştirilebilir. Spekülasyon, Oynaklık, Kaldıraç, Anapara Koruma Stratejileri..
  • Düşük işlem komisyonu İşlem komisyonu , dayanak varlık fiyatının üzerinden değil, varant fiyatı üzerinden alındığı için yatırımcı daha düşük komisyon öder.
  • Kaldıraç veya anaparanın faizde değerlendirilmesi: Varantlar kaldıraçlı pozisyon almaya imkan kılar.
  • Teminat yok: VİOP kontratları veya kredili alım işleminin aksine varant pozisyonu almak için teminat gerekmez.

Varantların dezavantajları ve riskleri nelerdir?

  • Varantlar belli bir vadeye sahiptirler, ömürleri sınırlıdır. Kaldıraç etkisi nedeniyle varant alım işlemi yapmanın piyasada lehte çalışabileceği gibi aleyhte de çalışabileceği göz önünde tutulmalıdır.
  • Piyasada oluşacak fiyat hareketleri sonucunda varanta yatırılan paranın tümünün kaybedilme riski vardır. Fakat risk varanta ödenen bedel ve buna ödenen komisyon ile sınırlıdır.
  • Varantlarda vade boyunca zaman değeri kaybı yaşanır. Varantların zaman değeri itfa tarihinde sıfır olacaktır. Varantın vadesinin dolmasına bir gün daha yaklaşıldığında, diğer tüm değişkenler sabitken, varant fiyatının ne kadar düşeceğini teta değişkeni gösterir.

Varantlarda vergi oranı kaçtır?

926 sayılı Bakanlar Kurulu Kararnamesinde tam ve dar mükellef gerçek kişi ve kurumlardan Borsa İstanbul'da işlem gören pay ve pay endekslerini dayanak varlık olarak alan yatırım kuruluşu varantlarından elde edilen kazançlar için ödenecekstopaj oranının pay işlemleri ile aynı olacağı belirtilmektedir. Dolayısıyla BIST30 ve pay senedi varantlarından elde edilen kazançlardan %0 stopaj öngörülmüştür.

Buna ek olarak döviz, altın, petrol ve DAX dayanaklı varantlar %10 stopaja tabidir.

Alım ve satım varantları arasındaki fark nedir?

Alım varantı yatırımcısına belirli bir tarihte ilgili dayanak varlığı belirli bir fiyattan alma hakkı verir. Yatırımcının herhangi bir yükümlüğü bulunmamaktadır. Alım varantları Dayanak varlığın değerinin artmasını bekleyen yatırımcılar için uygundur. Satım varantı ise yatırımcısına belirli bir tarihte ilgili dayanak varlığı belirli bir fiyattan satma hakkı verir. Yatırımcının herhangi bir yükümlüğü bulunmamaktadır. Satım varantları Dayanak varlığın düşeceği beklentisinde olan yatırımcılar için uygundur.

Yatırımcılar birden fazla varanta yatırım yapabilirler mi?

Elbette yapabilirler. Varantlar pay benzeri ürünler olduğu için yatırımcılar tıpkı değişik hisse senetlerine yatırım yapar gibi değişik varantlara da aynı anda yatırım yapabilirler.

Varantların fiyatlandırılmasında hangi yöntem kullanılır?

Varantların fiyatlamasında Black and Scholes modeli kullanılmaktadır. Bu model varantın dayanak varlığının fiyatı, kullanım fiyatı, vadeye kalan gün sayısı, örtük oynaklığı, temettü beklentisi ve piyasa faiz oranı gibi değişkenleri kullanır.

Varant fiyatlarına hangi faktörler etki eder?

Dayanak varlık spot fiyatı, kullanım fiyatı, vadeye kalan gün sayısı, faiz oranı, dayanak varlığın ileriye dönük oynaklığı ve temettü miktarı, varant fiyatına etki eden faktörlerdir.

Varantlar hangi piyasada işlem görmektedir?

Varantlar, Kollektif Yatırım Ürünleri ve Yapılandırılmış Ürünler Pazarı altında işlem görürler.

Varantlarda kaldıraç nedir? Sabit midir?

Varantlarda kaldıraç etkin ayarlama olarak tabir edilen oran ile belirlenir. Etkin ayarlama varantın deltası ile ayarlamanın çarpılması ile bulunur ve değişkendir.

Varantların kullanım amaçları nelerdir?

Yatırım ve Korunma amaçlı kullanılabilir. Yatırım amaçlı olarak dayanak varlıkta ALIM varantı alarak uzun ya da SATIM varantı alarak kısa pozisyon, oynaklık ve kaldıraç pozisyonları alınabilir. Korunma amaçlı olarak ise önceden alınmış bir pozisyonu koruma, nakit yaratma ve anapara korumalı stratejiler kullanılabilir.

Varantlar Borsa İstanbul'da nasıl işlem görürler? Bu ürünler için ayrı bir tahta mı var?

Ürünler menkul kıymet olarak ihraç edilir, pay gibi alınıp satılır, ihraççılar ihraç ettikleri ürün karşılığında piyasaya karşı bir taahhüt altına girmiş olurlar. Yatırımcılar teminat yatırmadan pay gibi doğrudan ürünü alıp satarak işlem yapabilirler.

Her varant ayrı bir tahtada işlem görür. Her varantın ayrı bir kodu vardır ve bu kodlar Borsa İstanbul tarafından belirlenir.

Varant işlemleri sürekli işlem yöntemiyle ve piyasa yapıcılık sistemiyle gerçekleştirilir. Piyasa yapıcı herbir varantta sürekli olarak alış/satış kotasyonu verir.

Farklı Piyasa Yapıcıların Aynı Özellikte Olan Varantının Farklı Fiyatı Olabilir mi?

Farklı piyasa yapıcıların ihraç ettiği varantların her ne kadar dayanak varlık, kullanım fiyatı ve vadesi aynı olsa da fiyatları farklı olabilir. Bu durumun sebebi; farklı piyasa yapıcıların o dayanak varlıkta farklı örtük oynaklık beklentilerinin olması ve o vade için faiz ve temettü beklentilerinin farklı olması olarak açıklanır.

Varantlar Hangi Fiyat Aralığında İşlem Görebilir?

Varantlar serbest marjla işlem görmektedir. Yatırımcıların girdiği emirler, piyasa yapıcı kurumun girdiği kotasyonlar veya diğer yatırımcıların girdiği emirlerle eşleşebilir.

Piyasa Yapıcı Ne Zaman Kotasyon Vermez?

Alış kotasyonu olmaması durumu:

Piyasa yapıcı kuruluşlar varantların fiyatlarını borsaya virgülden sonra iki hane ile kote etmek zorundadır ve borsaya verilen kotasyonların 0’dan büyük olması gerekmektedir. Bu da varantın fiyatının minimum 0,01 TL (1 kuruş) olması demektir. Eğer varantın fiyatı 1 kuruşun altında ise varant değersiz sayılır ve bu varant için alış kotasyonu verilmez.

Satış kotasyonu olmaması durumu:

Varantlar belli bir sayıda ihraç olurlar, piyasa yapıcının elindeki varantlar tükendiğinde, piyasa yapıcı ilgili varantlarda daha fazla satış işlemi gerçekleştiremez.

Varantlarda Likidite Yoksa Bile Daha Önce Aldığım Varantı Geri Satabilir miyim?

Varantın değeri var ise, İş Yatırım piyasa yapıcı olarak alış kotasyonu vermektedir. Dolayısıyla bir varant, piyasa yapıcı tarafından değeri olduğu sürece geri alınmaktadır.

Dayanak Varlık Fiyatı Değişmesine Rağmen, Varantın Fiyatı Sabit Kalır mı?

Varant fiyatının bir kuruş artması için;alım varantında, dayanak varlığın duyarlılık değeri kadar yükselmesi; satım varatında, dayanak varlığın duyarlılık değeri kadar düşmesi gerekmektedir. Dolayısıyla dayanak varlık fiyatı duyarlılık değeri kadar değişim yaşamadıysa, varantın fiyatı sabit kalır.

Dayanak Varlık Fiyatı Değişmemesine Rağmen Varantın Fiyatı Bir Gün Öncesine Göre Düşebilir mi?

Günlük zaman değerinden dolayı, dayanak varlık fiyatı bir gün öncesine göre değişmese bile varant değer kaybetmektedir. Her varantın günlük zaman değeri kaybı (teta) vardır ve varantlar her gün bu teta değeri kadar değer kaybeder.

Uyarı: Varant hesaplamalarında teta değeri 365 gün üzerinden yapılmaktadır. Bu nedenle tatil günlerinde de zaman değeri kaybı (teta) yaşanır.

Bazı Varantların Alım/Satım Makası Bir Kuruş İken, Diğer Varantlarınki Daha Fazla Olabilir mi?

Varant alım/satım makası dayanak varlık alım/satım makası ve dayanak varlığın likiditesi ile ilgilidir. Dayanak varlıkta likiditenin düşük olması makası etkiler.

Aynı zamanda, zararda olan bir varant ile karda olan bir varantınalım/satım makaslarının aynı olması beklenmemelidir. Çünkü karda varant dayanak varlığa daha duyarlı hareket etmektedir.

Veri Sağlayıcı Kurumların Sağladığı Varant Yüzdesel Değişimi Her Zaman Doğru mudur?

Veri sağlayıcılar, menkul kıymette en son işlem geçen fiyata göre yüzdesel değişimi hesaplar. Dayanak varlıkta, 18:00 ile 18:15 arasında bir değişim olursa varantın veri sağlayıcıdaki fiyatı etkilenmez.

Varantın yüzdesel değişimi ile dayanak varlığın yüzdesel değişimini karşılaştırabilmek için, varantta en son işlem geçen zaman (18:00) ile güncel zaman arasında gerçekleşen dayanak varlık fiyat değişimi hesaplanmalıdır.

Bu Kadar Çok Varantın Arasından Kendime Uygun Varantı Nasıl Seçebilirim?

İş Varant tarafından geliştirilmiş "Varant Seçer", varant seçme sürecini kolaylaştırıyor. Varant seçer ile yatırımcılar 5 adımda kendilerine en uygun varantı seçebiliyor.

Varant risk grupları varant seçimi konusunda size yardımcı olacaktır. Ayrıca varant Akademi bölümündeki “10 Adımda Varant Nasıl Seçilir” eğitim sunumumuz size yardımcı olacaktır.

Zaman Değeri Kaybı (Teta) hesaplaması takvim günü mü, iş günü mü üzerinden yapılmaktadır?

Varant hesaplamalarında Zaman Değeri Kaybı (teta) değeri takvim günü (365 gün) üzerinden yapılmaktadır. Bu nedenle tatil günlerinde de zaman değeri kaybı (teta) yaşanır.

Adınız

Soyadınız

E-Posta Adresiniz